Plażowanie pełne przygód – 5 eksperymentów i wyzwań dla dzieci ciekawych świata
Wyobraź sobie wakacje, w których plaża nie jest tylko miejscem do leżenia na ręczniku, ale ogromnym laboratorium, pracownią artysty i terenową bazą odkrywców w jednym.
Każdy kamyk może być wskazówką, każda fala - eksperymentem, a zwykły piasek potrafi zdradzić sekrety sprzed tysięcy lat.
Lato to idealny moment, żeby zamienić zwykły dzień w małą wyprawę badawczą. Wystarczy odrobina ciekawości, kilka prostych przedmiotów i gotowość do zadawania pytań: „co się stanie, jeśli…?”
Zapraszamy na wakacyjną przygodę w edufun’owym stylu!
1. Eksperyment: dlaczego nie możesz napić się przez słomkę?
Eksperyment przeprowadź, jak będziesz na gorącej plaży. Słońce grzeje, piasek parzy w stopy, a Ty sięgasz po butelkę wody. Wkładasz słomkę i próbujesz się napić… ale nic się nie dzieje. Próbujesz mocniej - dalej nic! Czy to możliwe, że coś „blokuje” wodę?
Przygotuj:
- słomkę
- butelkę wody
- plastelinę
Wykonanie:
- Napełnij butelkę wodą po same brzegi (im mniej powietrza zostanie w środku, tym lepiej).
- Włóż do niej słomkę.
- Otwór butelki dokładnie uszczelnij plasteliną, tak aby powietrze nie mogło się dostać do środka.
- Spróbuj napić się wody przez słomkę.
Co się stanie?
Mimo prób woda nie będzie chciała się podnieść, nie uda się jej wypić przez słomkę!
Dlaczego?
Kiedy pijemy przez słomkę, tak naprawdę nie „ciągniemy” wody do góry. Zamiast tego zmniejszamy ciśnienie powietrza w słomce, a to właśnie ciśnienie z zewnątrz „wypycha” wodę ku górze.
W tym eksperymencie butelka jest szczelnie zamknięta, więc powietrze nie może dostać się do środka i „nacisnąć” na powierzchnię wody. Bez tego nacisku woda nie ma siły, żeby się poruszyć. Zatem zostaje w butelce.
Spróbuj też jak badacz:
- co się stanie, jeśli poluzujesz plastelinę i wpuścisz trochę powietrza?
- co się zmienia, gdy w butelce zostawisz trochę powietrza na początku?
2. Eksperyment: wirujące wiadro
Do tego eksperymentu użyj plastikowe wiaderko na piasek. Napełnij wiaderko wodą, złap je mocno w rękę i zacznij nim kręcić coraz szybciej. W pewnym momencie wiadro unosi się nad Twoją głową, odwraca się do góry dnem… a woda wciąż zostaje w środku. Jak to możliwe?
Przygotuj: plastikowe wiaderko z rączką, wodę
Wykonanie:
- Napełnij wiaderko mniej więcej do połowy wodą.
- Chwyć mocno za rączkę.
- Zacznij kręcić wiadrem, zataczając duże koło (np. nad głową lub przed sobą). Zrób to najszybciej jak potrafisz.
- Stopniowo zmniejszaj prędkość ruchu.
UWAGA: Dla bezpieczeństwa mebli i sufitu… lepiej robić to na świeżym powietrzu. Plaża będzie do tego idealna. Najpierw rozejrzyj się dookoła. Upewnij się, że masz wokół siebie dużo miejsca i nikogo nie uderzysz wiaderkiem. Nie od dziś wiadomo, że wiadro w ruchu lubi robić niespodzianki ;)
Co się stanie?
Nawet gdy wiadro znajdzie się na chwilę „do góry dnem”, woda nie wyleje się na zewnątrz.
Dlaczego?
Podczas ruchu po okręgu działa tzw. siła odśrodkowa. To ona „odpycha” wodę na zewnątrz, czyli w tym przypadku — w stronę dna wiadra. Gdy kręcisz wystarczająco szybko, ta siła jest silniejsza niż grawitacja, dlatego woda nie spada w dół, tylko zostaje w środku.
Spróbuj też jak badacz:
- co się stanie, gdy będziesz kręcić wolniej?
- czy ilość wody w wiadrze ma znaczenie?
- czy da się znaleźć taką prędkość, przy której woda zacznie się wylewać?
3. Obrazki z piasku
Jesteś artystą na wakacyjnej wyprawie? Siedzisz na plaży albo przy piaskownicy, wokół pełno słońca i drobnego piasku, ale… nie masz ani farb, ani kredek. Czy to znaczy, że nie możesz stworzyć obrazu? Wręcz przeciwnie! Właśnie zaczyna się prawdziwa kreatywna zabawa!
Przygotuj: kartkę papieru, klej w sztyfcie, garść suchego piasku
Wykonanie:
- Na kartce narysuj klejem prosty motyw. Może to być motyl, słońce, fale, muszelka albo dowolny wakacyjny wzór.
- Zanim klej wyschnie, weź w dłoń piasek i delikatnie wysyp go na rysunek.
- Poruszaj kartką na boki, żeby piasek równomiernie się rozłożył.
- Po chwili unieś kartkę za róg i strząśnij nadmiar piasku.
Co się stanie?
Piasek przyklei się tylko w miejscach, gdzie był klej, tworząc wyraźny, lekko chropowaty obrazek.
Dlaczego?
Klej działa jak „pułapka” dla ziarenek piasku - zatrzymuje je na powierzchni kartki, podczas gdy pozostałe swobodnie opadają. Dzięki temu powstaje prosty, ale bardzo efektowny obrazek z naturalnego materiału.
To świetny sposób, żeby zabrać kawałek wakacji ze sobą - własnoręcznie wykonany, niepowtarzalny i trochę… piaszczysty.
Spróbuj też jak prawdziwy badacz: sprawdź czy każdy piasek jest taki sam? Może uda Ci się znaleźć na plaży różne rodzaje piasku: bardzo drobny i gruby, jasny i ciemny, piasek w różnych kolorach?
Zastanów się:
- który najlepiej się przykleja?
- który tworzy najwyraźniejszy wzór?
- czy kolor piasku zmienia efekt obrazka?
Plaża w wersji „wow”. Drobinki granatu malują piasek bałtyckich plaż na fioletowo. Fot. ivabalk z Pixabay | CIEKAWOSTKA – KOLOROWE SEKRETY PLAŻCzy wiesz, że piasek na plaży wcale nie musi być tylko żółty? Na świecie istnieją plaże, które wyglądają jak tęcza. Wszystko zależy od tego, z czego powstały ziarenka piasku, czy ze skał, minerałów, muszelek, a nawet szczątków organizmów morskich. Fale i wiatr przez tysiące lat działają jak ogromny „naturalny blender”, przez tysiące lat rozdrabniając wszystko na drobinki. Jakie kolory pisku możemy znaleźć nad polskim morzem?
A jakie kolory piasku znajdziemy na świecie?
Każde ziarenko piasku ma swoją własną historię. Kolor piasku podpowiada nam, jakie tajemnice kryją się w głębi ziemi lub na dnie oceanu w danym miejscu! |
4. Piłka wodna – gra z dreszczykiem
Wyobraź sobie ciepły, letni dzień nad jeziorem albo na plaży. W rękach trzymasz balon wypełniony wodą. Jest cięższy niż zwykły balon, śliski i… wygląda, jakby mógł pęknąć w każdej chwili. Rzucasz go do drugiej osoby i zaczyna się zabawa z dreszczykiem!
Przygotuj: balony, wodę
Wykonanie/zasady:
- Napełnij balon wodą i zawiąż go dokładnie.
- Stańcie naprzeciwko siebie w niewielkiej odległości.
- Rzucajcie balon do siebie i starajcie się go złapać.
- Po każdym udanym złapaniu zróbcie krok do tyłu.
- Gra trwa tak długo, aż balon pęknie… albo ktoś go nie złapie.
Co się stanie?
Z każdym kolejnym rzutem robi się coraz trudniej. Balon leci inaczej niż zwykła piłka, zmienia tor i łatwo go upuścić. A gdy pęknie… ochlapanie gwarantowane!
Dlaczego to działa inaczej niż zwykła piłka?
Balon z wodą jest cięższy i mniej sprężysty niż zwykła piłka. Woda w środku cały czas się przemieszcza, przez co balon zmienia swój kształt i tor lotu. To sprawia, że trudniej przewidzieć, gdzie dokładnie poleci.
Wersja dodatkowa: „ręka ducha”
Zamiast balonu możecie użyć jednorazowej rękawiczki wypełnionej powietrzem i zawiązanej na końcu. Taka „ręka” porusza się jeszcze bardziej nieprzewidywalnie i daje mnóstwo śmiechu!
Spróbuj też jak badacz:
- co leci dalej: balon z wodą czy zwykły balon z powietrzem?
- czy większy balon jest trudniejszy do złapania?
- co się zmienia, gdy rzucacie mocniej albo wyżej?
5. Wakacyjna pamiątka z natury
Wyobraź sobie, że kończysz swoją wakacyjną wyprawę. Kieszenie masz pełne drobnych skarbów, a głowę wspomnień. Jak prawdziwy odkrywca chcesz zabrać ze sobą coś więcej niż tylko zdjęcia. Coś, co przypomni Ci o tych wszystkich przygodach.
Wakacyjny naszyjnik/girlanda
Zamiast kupować pamiątki, stwórz własną, jedyną w swoim rodzaju.
Przygotuj: sznurek lub włóczkę oraz znalezione „skarby”
Wykonanie:
- Podczas spaceru zbieraj drobne elementy natury: muszelki, liście, kawałki kory, piórka czy nasiona.
- Wybierz najciekawsze znaleziska i spróbuj nawlec je na sznurek lub przymocować, np. owijając albo wiążąc.
- Ułóż z nich własną kompozycję. Najlepiej taką, która będzie przypominała Ci o wakacyjnych przygodach.
Powstanie wyjątkowa, naturalna biżuteria lub wakacyjna girlanda na ścianę! To pamiątka, której nie da się kupić w żadnym sklepie.
Wersja wyzwania – „czas ucieka!”
Jeśli wolicie więcej emocji, umówcie się na małe wyzwanie! Macie tylko 15 minut na zebranie swoich skarbów! Pamiętajcie, by ktoś odliczał czas!
W tym czasie każdy stara się znaleźć jak najciekawsze i najbardziej wyjątkowe elementy natury. Po sygnale końca czasu wybieracie spośród nich swoje „najlepsze znaleziska” i tworzycie naszyjnik.
Na koniec porównajcie efekty: kto znalazł najbardziej zaskakujące skarby? Czy czas zmienił sposób, w jaki patrzyliście na naturę?
Każda z tych aktywności zaczyna się od zwykłej zabawy, ale kończy się czymś więcej - odkrywaniem, obserwacją i zadziwieniem nad tym, jak działa świat.
Bo nauka nie zawsze zaczyna się w książce. Czasem zaczyna się na plaży, w wiadrze z wodą, w garści piasku albo w balonie, który za chwilę może pęknąć.
Najważniejsze, co można zabrać z takiej wakacyjnej wyprawy, to nie tylko pamiątki, ale też uważność i ciekawość świata. Taką, która sprawia, że nawet zwykły spacer staje się przygodą.
I kto wie… może właśnie Ty staniesz się kolejnym odkrywcą, który spojrzy w te wakacje na świat trochę inaczej?
Jeśli takie odkrywanie świata przez działanie, eksperymenty i zabawę jest Ci bliskie, zapraszamy na nasze półkolonie Edufun. To właśnie tam dzieci mogą każdego dnia doświadczać nauki w praktyce: poprzez eksperymenty, wyzwania i kreatywne zabawy, które zamieniają wakacje w prawdziwą przygodę.
Wybuch energii, sportowa rywalizacja i radość ze wspólnej aktywności – tak wyglądał Wielki Finał 9. edycji programu Drużyna Energii
Za nami niezwykłe wydarzenie, które po raz kolejny pokazało, że sport potrafi łączyć, inspirować i dostarczać ogromnych emocji. Wielki Finał 9. edycji programu Drużyna Energii, który odbył się w Polsat Plus Arenie Gdynia, był prawdziwym świętem ruchu i dobrej zabawy. Choć na podium stanęli najlepsi, tak naprawdę zwycięzcami okazali się wszyscy uczestnicy.
Rekordowa edycja i nowe wyzwania
Tegoroczna edycja projektu organizowanego przez Energę z Grupy ORLEN była rekordowa pod każdym względem. Do programu zgłosiło się aż 527 szkół z całej Polski, co wyraźnie pokazuje, jak duże jest zapotrzebowanie na aktywność fizyczną wśród młodych ludzi. Uczniowie nie tylko rywalizowali, ale przede wszystkim przełamywali własne ograniczenia i rozwijali sportowe pasje.
Nowością w tej edycji było wprowadzenie tańca jako jednej z konkurencji. Ten element spotkał się z ogromnym entuzjazmem i pokazał, że ruch może przybierać różne formy, a aktywność fizyczna nie musi ograniczać się do tradycyjnych dyscyplin sportowych.
Mistrzowskie lekcje WF-u
Zanim młodzież przyjechała do Trójmiasta by wziąć udział w Wielkim Fiale, mieli szansę na trening z mistrzami we własnych placówkach. Zwycięskie szkoły szkoły odwiedzali ambasadorzy, prowadząc inspirujące lekcje WF-u, które znacząco różniły się od tradycyjnych zajęć.
Były to spotkania pełne energii, uśmiechu i nowych doświadczeń – uczniowie mieli okazję spróbować różnych form aktywności, w tym elementów treningów sportowych, ćwiczeń zespołowych, a także tańca.
Dla wielu uczestników była to wyjątkowa okazja do spotkania swoich sportowych idoli.
W 9. edycji Drużyny Energii uczestnikom towarzyszyli m.in. legenda polskiej siatkówki Piotr Gruszka, dziennikarz sportowy Jerzy Mielewski oraz twórca internetowy i promotor aktywnego stylu życia Kacper Gołębiowski.
W skład drużyny ambasadorów weszli także kapitanowie reprezentujący poszczególne żywioły, m.in. Jakub Schenk, Hanna Maliszewska, Michał Danilczuk, Piotr Papaj czy Barbara Brotaj. Ich obecność podczas treningów i spotkań z uczniami była dla wielu młodych uczestników ogromną motywacją i niezapomnianym przeżyciem.
To właśnie dzięki takim osobom Drużyna Energii to coś więcej niż projekt sportowy – to przestrzeń spotkań z inspirującymi ludźmi, którzy pokazują, że aktywność fizyczna może stać się pasją na całe życie.
Znamy zwycięzców 9 edycji!
Finał w Gdyni był kulminacją wielu miesięcy pracy uczniów i nauczycieli. Na parkiecie zmierzyło się pięć najlepszych drużyn w Polsce, reprezentujących symboliczne żywioły. Najlepsza okazała się Szkoła Podstawowa w Sieprawiu (Drużyna Wiatru), zdobywając główną nagrodę i tytuł mistrzowski.
Ostateczna klasyfikacja wygląda następująco:
- miejsce: Szkoła Podstawowa w Sieprawiu (Drużyna Wiatru)
- miejsce: Zespół Szkolno-Przedszkolny w Stobnie Siódmym (Drużyna Wody)
- miejsce: Szkoła Podstawowa w Liniewie (Drużyna Ziemi)
- miejsce: Zespół Szkolno-Przedszkolny w Bukowinie (Drużyna Serca)
- miejsce: Publiczna Szkoła Podstawowa w Krzeszowie Górnym (Drużyna Słońca)
Sport dla każdego
Mimo sportowej rywalizacji, wydarzeniu towarzyszyła wyjątkowo pozytywna atmosfera. Uczestnicy wspierali się nawzajem, a na pierwszym planie była radość i współpraca. Program Drużyna Energii od lat udowadnia, że lekcje wychowania fizycznego mogą być przestrzenią otwartą dla każdego – bez presji, ocen i wykluczenia.
Ważnym elementem projektu jest jego inkluzywność. Każda szkoła, niezależnie od wielkości czy lokalizacji, ma równe szanse. Liczy się zaangażowanie, frekwencja i duch zespołu. To właśnie wzajemne wsparcie i motywacja budują prawdziwą wartość tej inicjatywy.
Realne wsparcie dla szkół
Nie bez znaczenia jest również realne wsparcie dla placówek. Do pięciu najlepszych szkół trafiło ponad 75 tysięcy złotych na rozwój infrastruktury sportowej, co pozwoli jeszcze lepiej promować aktywność fizyczną wśród uczniów.
Wielki Finał w Gdyni był nie tylko podsumowaniem sportowych zmagań, ale przede wszystkim dowodem na to, że ruch to radość, relacje i wspólne doświadczenia. Drużyna Energii pokazuje, że aktywność fizyczna może być świetną przygodą, która zostaje w pamięci na długo.
Gratulujemy wszystkim finalistom i uczestnikom – pokazaliście, że w sporcie najważniejsze są pasja, współpraca i dobra energia.
Zakończył się pierwszy etap 9. edycji programu Drużyna Energii – i wszystko wskazuje na to, że tegoroczna odsłona przejdzie do historii. Liczba zgłoszeń była najwyższa od początku projektu, a poziom zaangażowania uczestników wyraźnie pokazał, jak dużą rolę odgrywa dziś aktywność fizyczna w szkołach.
Cieszymy się, że jako Centrum EduFun mogliśmy być częścią tego przedsięwzięcia :)
Wyprawa po ślady dawnych światów
Skamieniałość trylobita – morskiego zwierzęcia sprzed setek milionów lat Fot. WikimediaImages z Pixabay
Kim była Zofia?
Zofia była paleontolożką. To trudne słowo oznacza osobę, która bada skamieniałości, czyli ślady dawnych roślin i zwierząt zachowane w skałach.
Dzięki takim badaniom możemy dowiedzieć się:
- jakie zwierzęta żyły dawno temu,
- jak wyglądała Ziemia miliony lat temu,
- jak zmieniało się życie na naszej planecie.
Mała Zosia, czyli Zofia zanim została odkrywczynią
Zanim Zofia Kielan-Jaworowska wyruszyła na dalekie wyprawy i odkrywała skamieniałości na pustyni, była dziewczynką taką jak inne. Urodziła się w 1925 roku na Mazowszu, a gdy miała 10 lat, razem z rodziną przeprowadziła się do Warszawy. Lubiła się uczyć i była bardzo ciekawa świata, ale jej szkolne lata przypadły na trudny czas II wojny światowej. Wtedy szkoły zostały zamknięte, jednak dzieci nie przestały się uczyć – zajęcia odbywały się w tajemnicy, w mieszkaniach i ukrytych miejscach. Zosia również uczęszczała na takie lekcje i w 1943 roku zdała maturę w tajnym gimnazjum na Żoliborzu.
Zaraz potem zaczęła studiować zoologię na tajnych kompletach Uniwersytetu Warszawskiego. Uczyła się mimo strachu i niepewności, bo bardzo chciała zrozumieć świat zwierząt. Kiedy wybuchło Powstanie Warszawskie, Zofia pomagała jako sanitariuszka w Szarych Szeregach.
Opiekowała się rannymi, a w jej plecaku – obok potrzebnych rzeczy – znajdowała się książka do zoologii. Nawet w tym trudnym czasie nie przestawała się uczyć.
Po wojnie wróciła do Warszawy, ale jej rodzinny dom był zniszczony i nie nadawał się do zamieszkania. Zofia znalazła schronienie w muzeum zoologicznym, gdzie wcześniej odbywała praktyki. Otoczona książkami i eksponatami mogła dalej rozwijać swoją pasję. To właśnie tam podjęła ważną decyzję – postanowiła poświęcić życie paleontologii i badaniu wymarłych zwierząt.
Naukowe przygody Zofii Kielan-Jaworowskiej
Jeśli myślisz, że nauka to tylko książki i laboratoria, historia Zofia Kielan-Jaworowska pokazuje, że może być równie ekscytująca jak najlepszy film przygodowy!
Od trylobitów po pustynię Gobi
Na początku swojej kariery Zofia badała trylobity – niewielkie morskie stworzenia żyjące setki milionów lat temu. To właśnie od nich zaczęła swoją wielką przygodę z odkrywaniem przeszłości. Jednak z czasem jej badania zaprowadziły ją znacznie dalej… aż na pustynię Gobi w Mongolii.
W latach 60. wyruszyła tam razem z zespołem naukowców. Wyobraź sobie palące słońce, ogromne wydmy i ludzi, którzy z ogromną cierpliwością odkopują ślady życia sprzed milionów lat. To była prawdziwa wyprawa pełna emocji i niespodzianek!
Pustynia Gobi znajduje się w Azji Wschodniej. Fot. Herbert Bieser z Pixabay
Niezwykłe odkrycia
Podczas tych ekspedycji odnaleziono niezwykłe skarby ukryte w skałach: żółwie, ptaki, krokodyle, a także wiele dinozaurów. Jednym z najbardziej znanych odkryć były szczątki protoceratopsa i drapieżnego welociraptora, zachowane w chwili walki – jakby czas nagle się zatrzymał.
Ale Zofia szczególnie interesowała się ssakami żyjącymi w czasach dinozaurów. Podczas wypraw udało się znaleźć aż około 180 ich czaszek! Wśród nich były m.in. wieloguzkowce – dawne roślinożerne ssaki, które dziś już nie istnieją. Dzięki tym odkryciom powstała jedna z najważniejszych kolekcji prehistorycznych zwierząt na świecie. Również dzięki jej badaniom naukowcy odkryli, że ssaki zaczęły rozwijać się dużo wcześniej niż sądzono!
Co po sobie zostawiła Zofia?
Odkrycia Zofii Kielan-Jaworowskiej nie kończyły się w momencie znalezienia skamieniałości. Znalezione przez nią okazy trafiały do naukowców z różnych krajów, którzy dokładnie je badali i opisywali. Co więcej – wiele z nich jest analizowanych do dziś przez młodsze pokolenia paleontologów, które wciąż odkrywają nowe informacje o dawnym życiu na Ziemi.
W uznaniu jej ogromnych zasług badacze z całego świata nadawali nowym gatunkom nazwy związane z jej imieniem. W ten sposób powstały takie nazwy jak Kielanodonta, Zofiabaatar czy Zofiagalea. To wyjątkowy sposób, by podziękować naukowcowi — jego imię na zawsze zostaje zapisane w historii nauki.
Jej historia pokazuje, że nauka to nie tylko badania – to odkrywanie nieznanego, wielka przygoda i możliwość zajrzenia w świat sprzed milionów lat.
Wystawy paleontologiczne czyli spacer między ogromnymi dinozaurami
Zofia nie zatrzymywała swoich odkryć tylko dla naukowców. Chciała, żeby każdy mógł zobaczyć, jak fascynujący był świat dinozaurów i dawnych zwierząt. Organizowała więc wystawy paleontologiczne, które przyciągały tłumy ciekawskich.
Już w 1968 roku w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie można było podziwiać wystawę „Dinozaury z pustyni Gobi”, a kilka lat później w Śląskim Ogrodzie Zoologicznym w Chorzowie powstała gigantyczna ekspozycja „Kotlina Dinozaurów” – tam odtworzono 16 dinozaurów w naturalnej wielkości, bazując na szczątkach odkrytych na pustyni Gobi. W 1985 roku, kiedy w Instytucie Paleobiologii powstał nowy dział Muzeum Ewolucji, Zofia przygotowała wystawę „Ewolucja na lądach”, pokazującą, jak życie na naszej planecie zmieniało się przez miliony lat.
Cechy, które prowadzą do wielkich odkryć
To wszystko nie wydarzyło się przypadkiem. Zofia Kielan-Jaworowska była osobą bardzo pracowitą i sumienną. Kiedy coś zaczynała, zawsze starała się zrobić to jak najlepiej. Potrafiła też świetnie współpracować z innymi i miała talent organizatorski. To dzięki temu udało jej się zebrać grupę naukowców i wspólnie wyruszyć na wielkie wyprawy, takie jak te na pustynię Gobi.
Jej historia pokazuje, że ważne są nie tylko marzenia, ale też wytrwałość, ciekawość świata i umiejętność działania razem z innymi. To właśnie takie cechy pomagają odkrywać wielkie rzeczy – nawet te ukryte w skałach sprzed milionów lat.
Stwórz własną skamieniałość – karta pracy
A gdyby zamiast szukać śladów dawnych stworzeń w książkach… zrobić je w klasie lub w domu? Dzięki karcie pracy Centrum EduFun możecie poczuć się jak prawdziwy paleontolog i zrobić własną skamieniałość! Choć te prawdziwe powstają przez miliony lat, Wy zrobicie je w kilka chwil! :)
Czego będziecie potrzebować? Plasteliny w kolorach „skalnych” (np. brąz, szarość), małych przedmiotów do odciskania – liści, muszelek, makaronu albo małych zabawek (na przykład dinozaurów) – oraz patyczka lub wykałaczki, żeby dorysować szczegóły. Możecie też użyć mąki lub piasku, żeby odcisk wyglądał jeszcze bardziej realistycznie.
Jak to zrobić krok po kroku:
- Na karcie pracy wylep kształt skały grubym kawałkiem plasteliny (0,5–1 cm) – to będzie Twoja „skała”.
- Wciśnij w nią wybrane przedmioty: liść jako skamieniałość rośliny, muszelka jak skarb z pradawnego morza, dinozaur jako ślad łapy lub skóry, makaron jako odcisk kości lub trylobita.
- Delikatnie wyjmij przedmiot i dorysuj linie lub pęknięcia skały wykałaczką.
- (Opcjonalnie) Posyp plastelinę mąką lub piaskiem i wklep lekko palcem – będzie wyglądać jak prawdziwa skamieniałość!
Nie zapomnij podpisać swojego znaleziska i nadać mu własną nazwę :)
Jak wykorzystać kartę pracy w szkole lub przedszkolu?
- Zróbcie „Muzeum w klasie” – każde dziecko prezentuje swoją skamieniałość.
- Zagrajcie w „Zgadnij, co to” – odciski innych dzieci do odgadywania.
Warto odwiedzić - Muzeum Ewolucji w Warszawie
Szkielet tarbozaura. Muzeum Ewolucji w Warszawie Fot. Adrian Grycuk Wikipedia
Jeśli chcesz zobaczyć na własne oczy to, co odkryła Zofia Kielan-Jaworowska, warto wybrać się do Muzeum Ewolucji znajdującego się w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. To miejsce jest jak wehikuł czasu – wchodząc do sal muzeum, możesz poczuć się jak prawdziwy odkrywca!
Największą atrakcją muzeum jest ogromny szkielet roślinożernego dinozaura opistocelikaudii, którego głowa kiedyś nosiła nazwę nemegtozaura, bo znaleziono ją kilka kilometrów dalej – dziś naukowcy uważają, że to jedno zwierzę. W tej samej sali można zobaczyć skamieniałe jaja dinozaurów, kości pancernych gadów oraz drobne czaszki pierwszych ssaków, które żyły w cieniu dinozaurów.
Nie można przegapić też drapieżnych dinozaurów – największe wrażenie robi tarbozaur, krewniak T. rexa, pokazany w nowoczesnej pochylonej pozie i w dawnej „pozie kangura”. Najbardziej zagadkowym eksponatem jest deinocheir – przez wiele lat znany tylko z ogromnych przednich łap, dopiero w 2014 roku poznano całe zwierzę.
W Muzeum Ewolucji możesz więc nie tylko zobaczyć dinozaury i ssaki odkryte przez Zofię Kielan-Jaworowską, ale też poczuć dreszcz prawdziwej przygody naukowej – jakbyś sam wyruszył na pustynię Gobi w poszukiwaniu skamieniałości.
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ -> www.muzeumewolucji.pl
Ciekawostki
- Zofia była jedną z pierwszych kobiet, które prowadziły tak wielkie wyprawy naukowe!
- Nazywano ją czasem „Indiana Jones w spódnicy”!
- Odkryła wiele nowych gatunków zwierząt sprzed milionów lat
- Pracowała z naukowcami z całego świata
- Jej odkrycia zmieniły sposób myślenia o początkach ssaków
Pierwsze oznaki wiosny zaczynają się wcześniej niż myślimy
Choć kalendarzowa wiosna rozpoczyna się 21 marca, to przyroda wcale nie czeka na oficjalną datę. Jej przygotowania zaczynają się znacznie wcześniej – często wtedy, gdy wokół wciąż leży śnieg, a poranki są mroźne. W naturze zmiany zachodzą powoli, niemal niezauważalnie. Pąki drzew nabrzmiewają, ptaki zmieniają ton śpiewu, światło staje się inne. Wiosna nie przychodzi jednego dnia. Ona nadchodzi etapami. A my możemy nauczyć się ją dostrzegać.Gra, która uczy patrzeć uważniej
A gdyby zamiast „szukać wiosny”, po prostu… zagrać w nią? Wiosenne bingo to prosta zabawa obserwacyjna, która zachęca dzieci (i dorosłych!) do wyjścia na spacer, zatrzymania się i zauważenia drobnych sygnałów zmiany pory roku.
- uczy uważności i cierpliwości,
- rozwija ciekawość i samodzielne myślenie,
- pokazuje, że przyroda zmienia się krok po kroku,
- nie wymaga specjalnych pomocy ani dalekich wycieczek,
- sprawia, że nauka staje się zabawą i przygodą.
Jak wykorzystać wiosenne bingo w szkole i przedszkolu?
- jako zadanie na spacer lub lekcję w terenie,
- jako wyzwanie tygodnia (kto zbierze najwięcej obserwacji?),
- jako punkt wyjścia do rozmów o porach roku, wodzie, ptakach i roślinach,
- jako element projektu przyrodniczego lub dziennika obserwacji.
Od przedwiośnia do pełni zieleni
Wiosna nie zaczyna się jednego dnia. Przychodzi etapami – czasem nieśmiało, czasem z rozmachem. Wiosenne bingo to świetny sposób, by ją zauważać, a nie tylko czekać. Luty – pierwsze sygnały
Wawrzynek wilczełyko – wiosną kwitnie delikatnymi różowymi kwiatami, ale uważaj: wszystkie jego części są trujące! Fot. Pixabay
- Wawrzynek wilczełyko – jeden z najbardziej zaskakujących zwiastunów wiosny. Kwitnie od lutego (a czasem nawet w styczniu), różowymi, pachnącymi kwiatami na nagich pędach.
- Leszczyna i olsza zaczynają pylić – alergicy często wiedzą pierwsi ;)
- Pąki drzew minimalnie nabrzmiewają – jeszcze zamknięte, ale już „w gotowości”.
- Gołębie rozpoczynają toki: loty pokazowe, gruchanie, nadymanie piersi. To znak, że zaczynają myśleć o powiększeniu ptasiej rodziny.
- Mchy i trawy zielenieją po odwilżach.
- Pojawiają się żurawie, skowronki i czajki.
- Dni wyraźnie się wydłużają, a w powietrzu pojawia się pierwszy zapach mokrej ziemi.
Podbiał wiosną najpierw pokazuje żółte kwiaty – liście przyjdą dopiero później. To jego sposób na wczesne przyciągnięcie pszczół! Fot. Beata Flisowska
- Kwitną przebiśniegi, krokusy, śnieżyce
- Przy drogach i skarpach pojawia się podbiał
- Wierzby pokrywają się puszystymi baziami
- Wracają ptaki: bociany (pierwsze osobniki), szpaki, kopciuszki, świergotki łąkowe
- W słoneczne dni pojawiają się pszczoły i trzmiele
- Kwitną forsycje – prawdziwy „złoty sygnał” wiosny
Forsycja, zwana złotym deszczem, wiosną pokrywa krzewy żółtymi kwiatami. Przyciąga owady i zapowiada cieplejsze dni! Fot. B. Flisowska
Kwiecień to dobry moment na spacer po lesie pełnym białych kwitnących zawilców. Fot. B. Flisowska
- Lasy wypełniają się zawilcami, przylaszczkami, fiołkami
- Rozwijają się liście brzóz i klonów
- Kwitną wiśnie i śliwy
- Trawa wyraźnie rośnie, krajobraz zmienia kolor z brązowego na jasnozielony
Kwiaty wiśni wiosną pokrywają gałęzie delikatnym różem i bielą. To jeden z najbardziej znanych znaków nadejścia wiosny. Fot. sharkolot z Pixabay
Zwyczajowo: Bez. Oficjalnie: Lilak (Syringa vulgaris). Najpiękniejszy zapach maja. Fot. Sławek z Pixabay
- Kwitną jabłonie, kasztanowce, bzy, magnolie
- Łąki pokrywają się żółtym dywanem mniszka lekarskiego
- Lasy robią się jasnozielone
- Wszystkie gatunki lęgowe są już na miejscu
- Poranki i wieczory wypełnia intensywny śpiew ptaków
- Pojawiają się pisklęta
Ptaki mają wiosną ręce (skrzydła? ;) ) pełne roboty – karmienie piskląt a następnie podlotów zajmuje niemal cały dzień. Kowalika najłatwiej zobaczyć z bliska właśnie w maju, gdy pochłonięty opieką nad młodymi staje się mniej ostrożny wobec ludzi. Fot. sharkolot z Pixabay
Wiosenne bingo z Centrum EduFun
Wiosna to proces. A obserwowanie go krok po kroku to jedna z najlepszych lekcji przyrody – dla dzieci i dorosłych. W Centrum EduFun wierzymy, że najlepsza nauka odbywa się przez działanie i doświadczenie. Wiosenne bingo to nasza zachęta do wyjścia w teren, obserwowania przyrody krok po kroku i uczenia się przez zabawę.WIOSENNE BINGO PRZYRODNICZE DO POBRANIA:
DLA DZIECI STARSZYCH (KLIK) DLA DZIECI MŁODSZYCH (KLIK)
Centrum EduFun laureatem nagrody głównej „Pomorski Pracodawca Roku 2024”!
Z dumą informujemy, że w piątek, podczas Gali Pracodawców Pomorza w AMBEREXPO - MTG SA, mieliśmy zaszczyt odebrać nagrodę Pomorski Pracodawca Roku 2024!
Pracodawcy Pomorza to największa regionalna organizacja pracodawców w Polsce, zrzeszająca ponad 1300 przedsiębiorstw i instytucji. Laureaci nagrody to firmy z wybitnymi osiągnięciami za rok 2024.
Nie ukrywamy – pękamy z dumy, ale jeszcze bardziej z wdzięczności. Bo Centrum EduFun to nie tylko praca. To ludzie, którzy wierzą, że można zmieniać świat przez edukację – i robią to na co dzień z pasją, energią i pomysłowością. Od 2008 roku pokazujemy, że nauka może być fascynującą przygodą, która inspiruje do odkrywania i działania.
Realizujemy ogólnopolskie programy edukacyjne, organizujemy warsztaty, niezapomniane eventy, naukowe show, i tworzymy przestrzenie, w których dzieci i młodzież (a nawet i dorośli!) uczą się przez doświadczanie – od eksperymentów w laboratoriach w Redzie, po mobilne, naukowe miasteczka, które przemierzają całą Polskę.
Ta nagroda to nie tylko nasz sukces – to znak, że to, co robimy razem, ma znaczenie.
Cały zespół EduFun to mieszanka ludzi, których pasja, zaangażowanie i codzienna praca sprawiają, że EduFun to miejsce, które edukuje i bawi jednocześnie.
Ale nie byłoby EduFun, gdyby nie Wy, Drodzy Rodzice najlepszych dzieci na świecie. I za Waszą obecność, z całego serca Wam tutaj dziękujemy.
Gratulujemy również pozostałym laureatom - firmom:
- Boeing
- MOSTOSTAL POMORZE S.A.
- Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowego Cieśla
Drużyna Energii – dołącz do sportowego wyzwania!
Zachęcamy wszystkie szkoły do udziału w 7. edycji Drużyny Energii – bo każdy krok, każdy skok i każdy uśmiech ma znaczenie! :)
Do zdobycia aż 100 zestawów strojów sportowych oraz 5 miejsc w wielkim finale. Na uczniów i nauczycieli czekają ciekawe wyzwania, masa pozytywnej energii i świetna zabawa!
Aż 5 szkół odwiedzi niesamowita ekipa sportowców, tworząc niezapomniane sportowe święto w Waszej placówce!
Poznaj naszych ambasadorów:
• Piotr Gruszka – legenda polskiej siatkówki
• Kamil „Kaluch” Kaliński – esportowy mistrz motywacji
Kapitanowie Drużyn Energii:
• Oskar Gierszewski – Drużyna Wody
• Hanna Maliszewska – Drużyna Ziemi
• Jan Tatarowicz (Tatar Workout) – Drużyna Słońca
• Kacper „Kacpa.online” Lachowicz – Drużyna Serca
• Julita Ilczyszyn – Drużyna Wiatru
A na ławce trenerskiej:
• Anna Rogowska – mistrzyni olimpijska
• Piotr Zeszutek – reprezentant Polski w rugby
• Patrycja Olejarczyk – dietetyczka młodych sportowców
Nie przegap tej energii – zgłoś swoją szkołę już dziś!
Planeta Energii: ponad 12 tysięcy uczniów uczyło się, jak chronić lasy
W 13. edycji programu edukacyjnego Planeta Energii wzięło udział ponad 12 tysięcy uczniów z 640 klas z całej Polski. Tegoroczna edycja skupiła się na ochronie ekosystemów leśnych. Aż 100 klas otrzymało pakiety bioróżnorodności, a finał akcji odbył się podczas pikników w trzech nagrodzonych szkołach.
Dzięki warsztatom dzieci miały okazję uczyć się, jak dbać o przyrodę, rozwijając jednocześnie swoje talenty i kreatywność. Spotkania z inspirującymi osobami, takimi jak Marzena Rogalska, Katarzyna Stoparczyk, Krzysztof Konieczny czy Aneta Chmielińska, budowały świadomość i zachęcały do działania. Uczniowie wykazali się niesamowitym zaangażowaniem i kreatywnością w swoich działaniach ekologicznych - od budowy karmników, tworzenia zielników i makiet ekosystemów po realizację audycji radiowej i teledysku „Szepty lasu”
Pikniki Bioróżnorodności w nagrodzonych szkołach
Najważniejsza nagrodą dla wyróżnionych dzieci i nauczycieli za najlepszą realizację konkursowych scenariuszy lekcji o przyrodzie, są niezapomniane Pikniki Bioróżnorodności dla całej społeczności ich szkół. Odbyły się one w szkołach w Kole, Parzymiechach i Królowej Polskiej. Każda z tych placówek otrzymała 11 000 zł na stworzenie własnej strefy bioróżnorodności do obserwowania przyrody i nauki o środowisku dla wszystkich uczniów ze zwycięskiej placówki.
Akademia Planety Energii dla Nauczycieli
Na Wyspie Sobieszewskiej odbyły się również warsztaty dla dziesiątki nauczycieli, którzy wykazali się szczególnym zaangażowaniem. Pod przewodnictwem „Pana od przyrody”, czyli przyrodnika Krzysztofa Koniecznego, uczestnicy mieli okazję podziwiać lokalną faunę i florę, obserwować ptaki na Wiśle, szukać tropów zwierząt oraz odkrywać ślady bobrów. Niezwykłym doświadczeniem było spotkanie z fokami w ich naturalnym środowisku oraz poszukiwanie bursztynów na bałtyckiej plaży.
Obserwacje przyrody i spotkania z ekspertami zainspirowały ich do dalszej pracy z uczniami.
Konkurs Planety Energii to nie tylko nauka, ale również impuls do zmian i budowania świadomości o środowisku wśród najmłodszych – m.in. przez przekazanie 200 szkołom specjalnych „biopakietów”, które pozwalają dzieciom zakładać ogródki, dokarmiać ptaki czy budować hotele dla owadów. Program pokazuje, że nawet najmniejsze inicjatywy mogą mieć ogromne znaczenie dla środowiska i naszej przyszłości.
Cieszymy się, że jako Centrum EduFun mogliśmy być częścią tego pięknego przedsięwzięcia :)
Program dla szkół KOWR – zaproś nas do swojej szkoły!
Dołącz do ogólnopolskiego Programu dla szkół KOWR i wspólnie z nami zadbaj o zdrowe nawyki najmłodszych! Zapraszamy szkoły podstawowe do udziału w wyjątkowej inicjatywie, która łączy smaczne produkty z edukacją pełną wartości.
Dostarczamy uczniom świeże owoce, warzywa i przetwory mleczne, a także prowadzimy ciekawe zajęcia edukacyjne. Razem uczymy dzieci, jak ważne jest to, co mają na talerzu – i skąd to jedzenie pochodzi.
Dlaczego warto nas zaprosić?
• przywozimy zdrowie i smak prosto do szkoły
• prowadzimy angażujące lekcje o jedzeniu, rolnictwie i świadomych wyborach
• wspieramy nauczycieli gotową lekcją
• współpracujemy z lokalnymi dostawcami i promujemy polskich rolników
To więcej niż program – to przygoda ze smakiem, zdrowiem i wiedzą!
Skontaktuj się z nami i zaproś nas do swojej szkoły – razem możemy więcej!
Szczegółowe informacje na temat warunków udziału
